複合動詞①

Cãi lại, đáp trả

言われたことに対して、負けずに言い返す。

1. 失礼なことを言われ、思わず言い返した。

   Bị nói điều thất lễ, tôi bất giác đáp trả.

2. 子どもは注意されてもすぐ言い返す。

   Đứa trẻ dù bị nhắc nhở cũng lập tức cãi lại.

Khuyên bảo, giảng giải cho hiểu

目下の人に、納得できるように言って聞かせる。

1. 母は子どもに約束を守る大切さを言い聞かせた。

   Mẹ giảng giải cho con hiểu tầm quan trọng của việc giữ lời hứa.

2. 大丈夫だと何度も自分に言い聞かせた。

   Tôi nhiều lần tự nhủ rằng mọi chuyện sẽ ổn.

Mách lẻo; sai bảo

他人の悪事を目上の人に告げ口する。／目下の人に用事を命じる。

1. 弟は私の失敗をすぐ母に言いつけた。

   Em trai lập tức mách mẹ về lỗi của tôi.

2. 部長は部下に資料を今日中に仕上げるよう言いつけた。

   Trưởng phòng ra lệnh cấp dưới hoàn thành tài liệu trong hôm nay.

Khăng khăng khẳng định

通りにくい状況でも、自分の主張を曲げずに言い続ける。

1. 彼は自分は悪くないと言い張った。

   Anh ấy khăng khăng khẳng định mình không sai.

2. 皆が反対しても、彼女はこの方法が正しいと言い張った。

   Dù mọi người phản đối, cô ấy vẫn khăng khăng phương pháp này đúng.

Thổ lộ, giãi bày

今まで隠していたことを、すっかり話す。告白する。

1. 悩みを友達に打ち明けたら、少し楽になった。

   Sau khi thổ lộ nỗi lo với bạn, tôi thấy nhẹ lòng hơn.

2. 彼は家族に仕事を辞めたいと打ち明けた。

   Anh ấy nói thật với gia đình rằng mình muốn nghỉ việc.

Dừng giữa chừng, ngưng hẳn

続いている物事を、途中でやめる。中止する。

1. 予算不足で研究は途中で打ち切られた。

   Nghiên cứu bị dừng giữa chừng do thiếu ngân sách.

2. 雨が強くなり、試合を打ち切った。

   Mưa lớn hơn nên trận đấu bị dừng hẳn.

Dồn hết tâm huyết, say mê

一つのことに夢中になって、熱中する。

1. 彼は仕事のあとも、研究に打ち込んでいる。

   Sau giờ làm, anh ấy vẫn chuyên tâm nghiên cứu.

2. 学生時代はサッカーに打ち込んだ。

   Thời sinh viên tôi đã dồn hết sức cho bóng đá.

Cởi mở, thân thiết

遠慮や緊張が薄れ、親しみを感じるようになる。

1. 新しい同僚ともすぐに打ち解けた。

   Tôi nhanh chóng cởi mở và thân thiết với đồng nghiệp mới.

2. 最初は緊張していたが、食事をしながら打ち解けた。

   Ban đầu chúng tôi căng thẳng, nhưng dần cởi mở khi dùng bữa cùng nhau.

Rượt đuổi, rút ngắn cách biệt

追いかけて、相手との差を縮める。

1. 後半に入って、チームは首位を一気に追い上げた。

   Sang hiệp hai, đội nhanh chóng rút ngắn cách biệt với đội dẫn đầu.

2. 新人選手がランキング上位を追い上げている。

   Vận động viên mới đang nhanh chóng đuổi kịp nhóm đầu bảng xếp hạng.

Dồn ép vào thế bí

相手を、逃げ場のない苦しい状況に追いやる。

1. 質問を重ねて、相手を追い込んだ。

   Liên tục đặt câu hỏi đã dồn đối phương vào thế bí.

2. 締め切り直前まで仕事をため、自分を追い込んでしまった。

   Mình để việc đến sát hạn chót và tự đẩy mình vào thế khó.

Dồn vào đường cùng

相手を、逃げ場のない状況に追い込む。

1. 証拠を示して犯人を追い詰めた。

   Cảnh sát đưa ra chứng cứ và dồn thủ phạm vào đường cùng.

2. 自分をそこまで追い詰めなくてもいい。

   Bạn không cần tự dồn ép mình đến mức đó.

Xua đuổi

邪魔なものを、その場から追い立てて離れさせる。

1. 店員が入口のカラスを追い払った。

   Nhân viên xua con quạ ở lối vào đi.

2. 大きな声を出して眠気を追い払った。

   Tôi hét lớn để xua cơn buồn ngủ.

Kéo đến không mời

呼ばれていないのに、遠慮せず相手の所へ行く。

1. 休日に友人が突然家へ押し掛けてきた。

   Ngày nghỉ, bạn bè đột nhiên kéo đến nhà tôi mà không báo trước.

2. 記者たちが俳優の自宅に押し掛けた。

   Các phóng viên ùn ùn kéo đến nhà diễn viên.

Gạt phản đối mà làm

反対を押しのけて、強引に事を進める。

1. 家族の反対を押し切って留学した。

   Tôi bất chấp sự phản đối của gia đình để đi du học.

2. 社長は周囲の反対を押し切り、計画を進めた。

   Giám đốc gạt bỏ phản đối xung quanh và tiếp tục kế hoạch.

Áp đặt, đổ trách nhiệm

自分の考えや責任などを、無理に相手に負わせる。

1. 自分の価値観を子どもに押し付けてはいけない。

   Không nên áp đặt giá trị của mình lên con cái.

2. 面倒な仕事を私に押し付けないで。

   Đừng đẩy công việc phiền phức cho tôi.

Ấp đến ồ ạt

波や大勢の人が激しい勢いで迫る。／疲れなどが一度に出る。

1. 開店と同時に大勢の客が押し寄せた。

   Ngay khi mở cửa, rất đông khách ùa vào.

2. 仕事が終わると、急に疲れが押し寄せた。

   Công việc vừa kết thúc, mệt mỏi đột ngột ập đến.

Sử dụng thành thạo

性能や価値を十分に引き出して、うまく使う。

1. 新しいソフトを使いこなすには時間がかかる。

   Cần thời gian để sử dụng thành thạo phần mềm mới.

2. 店長は三か国語を仕事で使いこなしている。

   Quản lý cửa hàng sử dụng thành thạo ba ngôn ngữ trong công việc.

Biển thủ, tiêu lạm

自分のものではない金を、勝手に使う。横領する。

1. 社員が会社の金を使い込んでいたことが分かった。

   Phát hiện nhân viên đã biển thủ tiền công ty.

2. 新人は預かった資金を使い込んだとして逮捕された。

   Nhân viên mới bị bắt vì bị cáo buộc biển thủ số tiền được giao giữ.

Tiêu sạch, dùng cạn

金や力などを、残らず完全に使い切る。

1. 旅行で貯金をほとんど使い果たした。

   Mình đã tiêu gần hết tiền tiết kiệm trong chuyến đi.

2. 最後の坂で力を使い果たした。

   Tôi cạn kiệt sức lực ở con dốc cuối.

Dùng phân biệt theo tình huống

相手や場合によって、区別して使う。

1. 運転手は相手によって敬語と普通の言葉を使い分ける。

   Tài xế phân biệt cách dùng kính ngữ và lời nói thông thường tùy đối tượng.

2. この二つの道具は用途に応じて使い分けてください。

   Hãy dùng riêng hai dụng cụ này tùy theo mục đích.

Đưa ra bàn; tước đoạt

多くの中から取り出して問題にする。／無理に取り上げる。

1. 会議で通勤時間の問題を取り上げた。

   Cuộc họp đã đưa vấn đề thời gian đi làm ra thảo luận.

2. テレビ番組が地元の店を取り上げた。

   Một chương trình truyền hình đã giới thiệu cửa hàng địa phương.

Kinh doanh, xử lý (nghiệp vụ)

商品として販売する。業務として扱う。

1. この店は海外の食品も取り扱っている。

   Cửa hàng này cũng kinh doanh thực phẩm nước ngoài.

2. 個人情報は慎重に取り扱ってください。

   Hãy xử lý thông tin cá nhân một cách cẩn thận.

Lấy lại, gỡ lại

取られたものを取り戻す。／損や負けを埋め合わせる。

1. 盗まれた自転車を警察が取り返してくれた。

   Cảnh sát đã lấy lại chiếc xe đạp bị trộm cho tôi.

2. 後半で二点を取り返し、同点にした。

   Trong hiệp hai, đội gỡ lại hai điểm và san bằng tỷ số.

Bắt tay vào làm

仕事や用事に着手する。始める。

1. 朝一番に、難しい仕事へ取り掛かった。

   Ngay đầu buổi sáng, tôi bắt tay vào việc khó.

2. 準備ができたら、すぐ作業に取り掛かろう。

   Chuẩn bị xong thì bắt tay vào làm ngay nhé.

Dốc sức giải quyết

全力で問題の処理や解決に当たる。

1. チーム全体で環境問題に取り組んでいる。

   Cả nhóm đang cùng nhau giải quyết vấn đề môi trường.

2. 苦手な課題にも前向きに取り組んだ。

   Tôi tích cực làm cả bài tập mình không giỏi.

Kiểm soát, chấn chỉnh

法律や規則に違反しないよう、監視する。

1. 警察は飲酒運転を厳しく取り締まっている。

   Cảnh sát đang nghiêm khắc kiểm soát lái xe khi say rượu.

2. 違法な販売を取り締まる法律が必要だ。

   Cần có luật để kiểm soát hoạt động bán hàng bất hợp pháp.

Điều tra, thẩm vấn

警察などが、容疑者を詳しく調べる。尋問する。

1. 警察は容疑者を詳しく取り調べた。

   Cảnh sát thẩm vấn kỹ nghi phạm.

2. 事故の原因について関係者を取り調べている。

   Cảnh sát đang thẩm vấn những người liên quan về nguyên nhân tai nạn.

Đòi nợ, thu tiền

受け取るべき金を、強制的に取り立てる。

1. 業者が未払いの代金を取り立てに来た。

   Nhân viên thu nợ đến đòi khoản tiền chưa thanh toán.

2. 妹は借金を厳しく取り立てた。

   Em gái tôi đòi nợ rất gắt gao.

Đặc biệt (thường đi với phủ định)

特に。特別に取り上げて言うほどの（多くは否定を伴う）。

1. この町には取り立てて有名な観光地はない。

   Thị trấn này không có điểm du lịch nào đặc biệt nổi tiếng.

2. 今日は取り立てて話すこともない。

   Hôm nay không có gì đặc biệt để nói.

Chuyển lời, nối máy

両者の間に立って、伝言や物を取り次ぐ。

1. 友人は担当者にお取り次ぎします。

   Người bạn sẽ nối máy cho người phụ trách.

2. 友人は留守中に届いた伝言を社長に取り次いだ。

   Người bạn chuyển lời nhắn đến trong lúc vắng mặt cho giám đốc.

Vây quanh, bao quanh

大勢が周りを囲む。／周囲を取り巻いて存在する。

1. 記者たちが選手を取り巻いた。

   Các phóng viên vây quanh vận động viên.

2. 子どもを取り巻く環境が大きく変わった。

   Môi trường xung quanh trẻ em đã thay đổi lớn.

Mất bình tĩnh, rối loạn

突然の不幸などで、心の落ち着きを失う。

1. 突然の知らせに母は取り乱した。

   Mẹ tôi mất bình tĩnh trước tin đột ngột.

2. どんな時も取り乱さず、落ち着いて行動してください。

   Dù lúc nào cũng đừng hoảng loạn, hãy hành động bình tĩnh.

Lấy lại, khôi phục

取られたものを再び取り戻す。／以前の状態に戻す。

1. 休んだら、少し元気を取り戻した。

   Sau khi nghỉ ngơi, tôi đã hồi phục được một chút sức lực.

2. 失った信頼を取り戻すには時間がかかる。

   Cần thời gian để lấy lại niềm tin đã mất.

Đặt lấy hàng từ nơi khác

品物などを注文して、取り寄せて届けさせる。

1. 店にない本を出版社から取り寄せてもらった。

   Mình nhờ cửa hàng đặt cuốn sách không có sẵn từ nhà xuất bản.

2. 故郷の名産品をインターネットで取り寄せた。

   Tôi đặt đặc sản quê nhà qua Internet.

Nâng lên (giá, mức)

水準・価格・比率などを高くする。

1. 来月から商品の価格を引き上げる。

   Từ tháng sau, công ty sẽ tăng giá sản phẩm.

2. 会社は目標の売上を二割引き上げた。

   Công ty nâng mục tiêu doanh số lên 20%.

Trừ tự động qua tài khoản

金融機関が、口座から必要な金額を自動的に差し引く。

1. 家賃は毎月口座から自動で引き落とされる。

   Tiền thuê nhà được tự động trừ khỏi tài khoản mỗi tháng.

2. カード代金が明日引き落とされる。

   Tiền thẻ sẽ được trừ khỏi tài khoản vào ngày mai.

Cốn cuón, lôi kéo

強い力で、人を夢中にさせる。引き入れる。

1. 彼の話し方は観客を物語の世界へ引き込んだ。

   Cách kể chuyện của anh ấy cuốn khán giả vào thế giới câu chuyện.

2. 友人に誘われ、その活動に引き込まれた。

   Được bạn rủ, tôi dần bị cuốn vào hoạt động đó.

Rút lui, nhượng bộ

自分の主張や要求を通そうとするのをやめて、退く。

1. 学生は謝罪を受け入れ、ようやく引き下がった。

   Sinh viên chấp nhận lời xin lỗi và cuối cùng chịu rút lui.

2. 要求が通るまで簡単には引き下がらない。

   Tôi sẽ không dễ dàng nhượng bộ cho đến khi yêu cầu được chấp nhận.

Nổi bật hơn hẳn

ある条件が加わって、一段とよく見える。

1. 白い皿に盛ると料理の色が引き立つ。

   Bày trên đĩa trắng làm màu món ăn nổi bật hơn.

2. この上着は彼女の明るい表情を引き立てる。

   Chiếc áo khoác này làm gương mặt tươi sáng của cô ấy nổi bật hơn.

Siết chặt, lấy lại tinh thần

気持ちを緊張させて、たるみをなくす。

1. 試合前に気持ちを引き締めた。

   Mình siết lại tinh thần trước trận đấu.

2. 年末を迎え、改めて気を引き締めて働こう。

   Cuối năm rồi, hãy siết lại tinh thần và làm việc nghiêm túc hơn.

Kéo lê; cứ ám ảnh mãi

地面につけたまま引いて動かす。／過去の嫌なことをいつまでも気にする。

1. 父は重い荷物を床の上で引きずった。

   Bố tôi kéo lê hành lý nặng trên sàn.

2. 過去の失敗をいつまでも引きずらないで。

   Đừng để thất bại quá khứ ám ảnh mãi.

Tương xứng

収入・価格・能力・条件などにつり合っている。

1. この仕事は給料に見合っていない。

   Công việc này không tương xứng với mức lương.

2. 社員たちは能力に見合った役割を任せる。

   Nhân viên công ty giao vai trò tương xứng với năng lực.

Tạm hoãn, nghè nghè xem

実行を一時見送り、しばらく様子を見る。

1. 悪天候のため、試合を見合わせた。

   Trận đấu bị tạm hoãn vì thời tiết xấu.

2. 安全が確認できるまで出発を見合わせる。

   Chúng tôi hoãn khởi hành cho đến khi xác nhận an toàn.

Sót, bỏ lọt

見ていながら、不注意で大事な点を見逃す。

1. 確認したのに重要な数字を見落とした。

   Dù đã kiểm tra, tôi vẫn bỏ sót con số quan trọng.

2. 兄は小さな変化を見落とさないよう注意する。

   Anh trai tôi chú ý để không bỏ qua những thay đổi nhỏ.

Nhìn thấu, xác định rõ

物事の本質や状況を、しっかり見定めて判断する。

1. 相手が信頼できるか慎重に見極める。

   Tôi cẩn thận xác định xem đối phương có đáng tin không.

2. 市場の動きを見極めてから投資を決める。

   Mình quyết định đầu tư sau khi xác định rõ diễn biến thị trường.

Dự trù, trông cậy

先を予想して、当てにする。見積もる。

1. 今年は売上が一割伸びると見込んでいる。

   Chúng tôi dự tính doanh số năm nay sẽ tăng 10%.

2. 工事には三か月かかると見込まれている。

   Dự kiến công trình sẽ mất ba tháng.

Làm ngơ, bỏ qua

見ていながら、重要だと考えず、放っておく。

1. 危険な兆候を見過ごしてはいけない。

   Không được làm ngơ trước dấu hiệu nguy hiểm.

2. 今回は初めてのミスなので見過ごした。

   Lần này là lỗi đầu tiên nên tôi bỏ qua.

Căn thời điểm thích hợp

ちょうどよい時機を推し量る。

1. 父は客が少ない時間を見計らって店に入った。

   Bố tôi căn lúc ít khách để vào cửa hàng.

2. 相手の機嫌を見計らって話を切り出した。

   Tôi căn lúc đối phương có tâm trạng tốt để mở lời.

Nhìn thấu, lật tẩy

表面に表れない本質や真偽を見通す。

1. 面接官は彼のうそをすぐ見抜いた。

   Người phỏng vấn lập tức nhìn thấu lời nói dối của anh ấy.

2. 商品の本当の価値を見抜く力が必要だ。

   Cần có khả năng nhìn thấu giá trị thực của sản phẩm.

Bỏ lỡ; nhắm mắt cho qua

見る機会があったのに見損なう。／不正に気付きながら、あえて大目に見る。

1. 店長は小さなミスを見逃してしまった。

   Quản lý cửa hàng đã bỏ sót một lỗi nhỏ.

2. 今回だけは遅刻を見逃してください。

   Xin hãy bỏ qua việc tôi đến muộn lần này.