複合動詞②

Ăn khớp (câu chuyện)

論点や意見がぴったり合い、話がスムーズに進む。

1. 二人の話は論点がかみ合っていない。

   Câu chuyện của hai người không ăn khớp về luận điểm.

2. チームの考えがかみ合い、議論が進んだ。

   Suy nghĩ của đội ăn khớp nên cuộc thảo luận tiến triển.

Cân xứng, tương xứng

二つのものが同程度で、調和が取れる。

1. この家具は部屋の広さと釣り合っている。

   Món nội thất này cân xứng với độ rộng của căn phòng.

2. 二人は実力が釣り合っていて、よい試合になった。

   Hai người có thực lực cân xứng nên trận đấu rất hay.

Ganh đua, kịch địch

互いに負けまいと、競い合う。

1. 兄弟はいつも成績で張り合っている。

   Hai anh em luôn ganh đua về thành tích.

2. 二社が新商品の性能を張り合った。

   Hai công ty cạnh tranh về hiệu năng sản phẩm mới.

Chạy ỹ vào

走って、中に飛び込むように入る。

1. 警官は発車直前の電車に駆け込んだ。

   Cảnh sát chạy vội vào tàu ngay trước lúc khởi hành.

2. 急な雨で近くの店に駆け込んだ。

   Mưa bất ngờ khiến tôi chạy vội vào cửa hàng gần đó.

Lấn sâu; lấn sang giờ khác

内部に深く入り込む。／予定を超えてほかの時間を侵食する。

1. 荷物のひもが肩に食い込んで痛い。

   Dây hành lý lấn sâu vào vai làm tôi đau.

2. 会議が長引いて昼休みに食い込んだ。

   Cuộc họp kéo dài, lấn sang giờ nghỉ trưa.

Lỏn vào, đột nhập lén

見つからないように、こっそり中に入る。

1. 泥棒が夜中に家へ忍び込んだ。

   Kẻ trộm lẻn vào nhà lúc nửa đêm.

2. 猫が開いた窓から部屋に忍び込んだ。

   Con mèo lẻn vào phòng qua cửa sổ đang mở.

Lợi dụng điểm yếu

相手のミスや弱みにつけ込んで、利用する。

1. 人の弱みに付け込むのは卑怯だ。

   Lợi dụng điểm yếu của người khác là hèn nhát.

2. 詐欺師は高齢者の不安に付け込んだ。

   Kẻ lừa đảo lợi dụng nỗi bất an của người cao tuổi.

Đâm sầm vào, thọc vào

勢いよく中に入れる。／勢いよく中に入る。

1. 車が道路脇の柵に突っ込んだ。

   Chiếc xe đâm sầm vào hàng rào bên đường.

2. 職員はかばんに服を急いで突っ込んだ。

   Nhân viên vội nhét quần áo vào túi.

Hòa nhập

ある集団に入った人が、なじんで一体化する。

1. 新入社員はすぐ職場に溶け込んだ。

   Nhân viên mới nhanh chóng hòa nhập với nơi làm việc.

2. この建物は周囲の景色に自然に溶け込んでいる。

   Tòa nhà này hòa hợp tự nhiên với cảnh quan xung quanh.

Nắm bắt, hiểu ra

物事の事情や意味を、よく理解する。

1. 説明を一度で呑み込むのは難しい。

   Rất khó nắm bắt lời giải thích chỉ trong một lần.

2. 祖母は状況をすぐ呑み込み、適切に行動した。

   Bà tôi nhanh chóng nắm bắt tình hình và hành động phù hợp.

Bị cuốn vào làn sóng ~

社会や時代の変化の波に巻き込まれ、よくない状態になる。

1. 小さな店が時代の変化の波に呑み込まれた。

   Cửa hàng nhỏ bị cuốn vào làn sóng thay đổi của thời đại.

2. 会社は不況の波に呑み込まれ、経営が悪化した。

   Công ty bị cuốn vào làn sóng suy thoái và tình hình kinh doanh xấu đi.

Xông vào; đi sâu vào

普通は入らない所へ入る。／物事の深い所まで踏み入って考える。

1. 警察が容疑者の家に踏み込んだ。

   Cảnh sát xông vào nhà nghi phạm.

2. 会議では問題の核心まで踏み込んで議論した。

   Trong cuộc họp, chúng tôi đi sâu thảo luận đến cốt lõi vấn đề.

Quăng đại vào

投げるようにして、無造作に中に入れる。

1. 祖母は汚れた服を洗濯機に放り込んだ。

   Bà tôi quăng quần áo bẩn vào máy giặt.

2. 急いで書類を机の引き出しに放り込んだ。

   Tôi vội quăng tài liệu vào ngăn kéo bàn.

Lôi kéo, cuốn vào

もともと関係のない人を、そのことにかかわらせる。

1. 友人を自分たちのけんかに巻き込んでしまった。

   Chúng tôi đã kéo bạn vào cuộc cãi vã của mình.

2. 大雪で多くの車が渋滞に巻き込まれた。

   Do tuyết lớn, nhiều xe bị cuốn vào cảnh tắc đường.

Chen ngang

人の列や会話に、強引に割って入る。

1. 列に割り込むのはやめてください。

   Xin đừng chen ngang vào hàng.

2. 二人の会話に知らない人が割り込んできた。

   Một người lạ chen ngang vào cuộc trò chuyện của hai người.

Đến tay tất cả, phủ khắp

ものや連絡が、全員に行き届く。

1. 連絡が全員に行き渡っているか確認した。

   Mình kiểm tra xem thông báo đã đến tay tất cả mọi người chưa.

2. この制度の支援は地方まで行き渡っていない。

   Hỗ trợ của chế độ này chưa đến được các địa phương.

Quang đãng, trời trong vắt

雲一つないほど、すっかり晴れる。

1. 台風が去り、空が青く晴れ渡った。

   Bão đi qua, bầu trời xanh trong vắt.

2. 今日は朝から気持ちよく晴れ渡っている。

   Hôm nay trời quang đãng dễ chịu từ sáng.

Vang vọng khắp nơi

声や音が、遠くまで広く響く。

1. 鐘の音が町中に響き渡った。

   Tiếng chuông vang vọng khắp thị trấn.

2. 観客の歓声が会場に響き渡った。

   Tiếng reo hò của khán giả vang khắp hội trường.

Trang hoàng lòe loịt

人目を引くように、派手に飾る。

1. 店内は花や風船で派手に飾り立てられていた。

   Trong cửa hàng được trang hoàng lòe loẹt bằng hoa và bóng bay.

2. 彼女は宝石で全身を飾り立てた。

   Cô ấy trang hoàng toàn thân bằng trang sức.

Làm rùm beng

大げさに問題にして、うるさく騒ぐ。

1. まだ決まっていないことを大げさに騒ぎ立てないで。

   Đừng làm rùm beng chuyện vẫn chưa được quyết định.

2. 一部の新聞が小さな事件を騒ぎ立てた。

   Một số tờ báo làm rùm beng một vụ việc nhỏ.

Chỉ trích dồn dập

相手の失敗などを、激しく厳しく責める。

1. 記者たちは担当者を厳しく責め立てた。

   Các phóng viên chỉ trích dồn dập người phụ trách.

2. 失敗した人を皆で責め立てるのはよくない。

   Không nên tất cả cùng nhau dồn dập trách móc người mắc lỗi.

Mở lời, khơi chuyện

前もって考えていた話題を、思い切って話し始める。

1. 食事が終わってから、彼は転職の話を切り出した。

   Sau bữa ăn, anh ấy mở lời về chuyện chuyển việc.

2. 言いにくそうに、彼女は別れ話を切り出した。

   Cô ấy ngập ngừng mở lời chia tay.

Bỏ dở, đầu hàng giữa chừng

やりかけたことを、途中で投げ出してやめる。

1. 途中で仕事を投げ出してはいけない。

   Không được bỏ dở công việc giữa chừng.

2. 彼は責任を投げ出して会社を辞めた。

   Anh ấy buông bỏ trách nhiệm rồi nghỉ việc.

Bỏ trốn

ある場所から、逃げて離れる。

1. 犬が開いた門から逃げ出した。

   Con chó chạy thoát qua cánh cổng đang mở.

2. 仕事のつらさに耐えられず、彼は職場から逃げ出した。

   Không chịu nổi sự vất vả của công việc, anh ấy bỏ trốn khỏi nơi làm việc.

Lỏn ra ngoài

人に気付かれないように、そっと外へ出る。

1. 職人は会議をそっと抜け出して電話をかけた。

   Người thợ lặng lẽ lẻn khỏi cuộc họp để gọi điện.

2. 長い不況からようやく抜け出した。

   Cuối cùng nền kinh tế cũng thoát khỏi suy thoái kéo dài.

Nhô người ra; ra tay vào cuộc

体の上半身を前に出す。／進んで事に関わり、行動を始める。

1. 窓から身を乗り出すと危険です。

   Nhô người ra khỏi cửa sổ rất nguy hiểm.

2. 政府は問題の解決に乗り出した。

   Chính phủ bắt tay vào giải quyết vấn đề.

Lòi ra, tràn ra ngoài

収まっているべきものの一部が、外にはみ出る。

1. 荷物が箱からはみ出している。

   Hành lý lòi ra ngoài hộp.

2. 線からはみ出さないように色を塗ってね。

   Hãy tô màu sao cho không tràn ra ngoài đường kẻ nhé.

Chặn đứng

よくないことが、それ以上進まないように防ぎ止める。

1. 感染の拡大を食い止めるため、対策を強化した。

   Các biện pháp được tăng cường để ngăn chặn lây nhiễm lan rộng.

2. 消防隊が火の広がりを食い止めた。

   Đội cứu hỏa đã chặn đứng ngọn lửa lan rộng.

Truy ra, làm rõ nguyên nhân

事実や原因を、徹底的に調べて明らかにする。

1. 警察は事件の原因を突き止めた。

   Cảnh sát đã truy ra nguyên nhân vụ việc.

2. 何度も実験して不具合の原因を突き止めた。

   Qua nhiều lần thử nghiệm, chúng tôi đã xác định rõ nguyên nhân lỗi.

Trả hộ trước

少しの間、その人の代わりに金を払っておく。

1. 財布を忘れたので、友人に昼食代を立て替えてもらった。

   Tôi quên ví nên nhờ bạn trả hộ tiền ăn trưa trước.

2. 交通費は私が立て替えておきます。

   Mình sẽ trả hộ trước chi phí đi lại.

Chuyển đổi, đổi trạng thái

今までのやり方や気持ちなどをやめ、別のものに切り替える。

1. 仕事が終わったら気持ちを切り替えて休もう。

   Khi xong việc, hãy chuyển tâm trạng và nghỉ ngơi.

2. 弁護士は電車からバスに切り替えた。

   Luật sư chuyển từ tàu sang xe buýt.

Gượng dậy, phục hồi

悪い状態から、元のよい状態に戻る。

1. 息子は失敗から立ち直り、再び挑戦した。

   Con trai tôi gượng dậy sau thất bại và thử sức lần nữa.

2. 店の売上は少しずつ立ち直ってきた。

   Doanh số cửa hàng đã dần phục hồi.

Trở mặt lỳ ra, phản ứng ngược

困るはずの状況で、急に平然とした態度をとる。

1. ミスを指摘すると、彼は開き直って言い返した。

   Khi bị chỉ ra lỗi, anh ấy trở mặt lì lợm và cãi lại.

2. 失敗を隠せないと分かり、彼女は開き直った。

   Biết không thể giấu thất bại, cô ấy trở nên trơ lì.

Bế tắc

物事がうまく進まず、手詰まりになる。

1. 計画は資金不足で行き詰まった。

   Kế hoạch bế tắc vì thiếu vốn.

2. 議論が行き詰まり、いったん休憩することにした。

   Cuộc thảo luận bế tắc nên chúng tôi quyết định tạm nghỉ.

Quay đầu; gọi lại ngay

来た方向へ引き返す。／間を置かず、電話や手紙の返事をする。

1. 山頂まで半分進んだ所で折り返した。

   Tôi quay đầu khi đã đi được nửa đường lên đỉnh núi.

2. 担当者が戻り次第、折り返し電話します。

   Ngay khi người phụ trách quay lại, chúng tôi sẽ gọi lại cho bạn.

Vên nhau, không khớp

一致するはずの意見や話が、合わない。

1. 二人の証言が食い違っている。

   Lời khai của hai người không khớp nhau.

2. 会社側と労働者側の意見が大きく食い違った。

   Ý kiến phía công ty và người lao động khác biệt lớn.

Gây trở ngại

邪魔や問題になって、都合が悪くなる。支障が出る。

1. 睡眠不足は仕事に差し支える。

   Thiếu ngủ gây trở ngại cho công việc.

2. 少し遅れても予定には差し支えない。

   Chậm một chút cũng không ảnh hưởng đến lịch trình.

Lần mò tới nơi

苦労しながら、やっと目的地に着く。

1. 道に迷いながら、ようやく宿にたどり着いた。

   Sau khi lạc đường, cuối cùng tôi cũng lần mò tới nhà trọ.

2. 長い議論の末、一つの結論にたどり着いた。

   Sau cuộc thảo luận dài, chúng tôi cuối cùng đi đến một kết luận.

Vượt qua khó khăn

困難な状況を、何とか無事に乗り越える。

1. 皆で協力して忙しい時期を乗り切った。

   Mọi người hợp tác để vượt qua giai đoạn bận rộn.

2. この困難を何とか乗り切りたい。

   Tôi muốn bằng cách nào đó vượt qua khó khăn này.

Vận động, tác động

組織や人に、自分の要求・提案を受け入れるよう働きかける。

1. 市民団体は政府に制度の見直しを働きかけた。

   Tổ chức dân sự vận động chính phủ xem xét lại chế độ.

2. 上司に働きかけて、計画の承認を得た。

   Mình vận động cấp trên và nhận được phê duyệt kế hoạch.

Tự đề xuất, xung phong

自分の意志・希望などを、上の立場の人に自ら伝える。

1. 課長は自分から残業すると申し出た。

   Trưởng nhóm tự nguyện đề xuất làm thêm giờ.

2. 運転手は困っている人に手伝いを申し出た。

   Tài xế đề nghị giúp đỡ người đang gặp khó khăn.

Thừa mà không biết dùng sao

時間・金・力などが余り、どう使うか扱いに困る。

1. 休日が長すぎて時間を持て余した。

   Kỳ nghỉ quá dài khiến tôi thừa thời gian mà không biết làm gì.

2. 広すぎる家を一人では持て余している。

   Ngôi nhà quá rộng khiến một mình tôi không biết xoay xở ra sao.

Hoàn thành trọn vẹn

苦労しながら、最後まで完全にやり通す。

1. 経営者は困難な仕事を最後までやり遂げた。

   Người điều hành đã hoàn thành công việc khó khăn đến cùng.

2. 一人でこの研究をやり遂げるのは難しい。

   Khó hoàn thành nghiên cứu này một mình.

Dựa vào, ỷ lại

何かに体を寄せて支える。／自力で行わず、他人の力に頼る。

1. 疲れたので壁に寄りかかった。

   Mệt nên tôi dựa vào tường.

2. いつまでも親に寄りかかってはいけない。

   Không được mãi ỷ lại vào cha mẹ.

Phân bổ, phân chia

全体をいくつかに分けて、それぞれ人に割り当てて与える。

1. 一人ずつ役割を割り当てた。

   Tôi phân công vai trò cho từng người.

2. 各部署に新しい予算を割り当てる。

   Công ty phân bổ ngân sách mới cho từng bộ phận.