京大、血液がんを16種類に分類　エピゲノム解析で個別化治療へ

京都大学の小川誠司教授らの研究チームけんきゅうチームは、難治性の血液がんである急性骨髄性白血病きゅうせいこつずいせいはっけつびょう（AML）を、従来の遺伝子変異いでんしへんいではなくエピゲノムエピゲノムの特徴に基づいて16種類のグループに分類ぶんるいできることを明らかにしました。研究成果けんきゅうせいかは英科学誌「ネイチャー」に掲載されています。

ทีมวิจัยที่นำโดยศาสตราจารย์โอกาวะ เซอิชิแห่งมหาวิทยาลัยเกียวโตได้ชี้แจงว่ามะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดเฉียบพลันแบบไมอีลอยด์ (AML) ซึ่งเป็นมะเร็งในเลือดชนิดหนึ่งที่รักษาได้ยาก สามารถจำแนกได้เป็น 16 กลุ่มตามลักษณะของอีพิจีโนม ไม่ใช่แค่ขึ้นอยู่กับการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมเหมือนเมื่อก่อน ผลการวิจัยได้รับการตีพิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ของอังกฤษ *Nature*

エピゲノムとは、同じDNA配列でも細胞によって遺伝子の働き方を変える仕組みのことです。がんの性質にも深く関わっていると考えられてきましたが、全体像は十分に分かっていませんでした。チームは日本とスウェーデンの患者合わせて1,563人のがん細胞を対象に、遺伝子が読み取られやすい状態になっているかどうかを大規模に解析かいせきしました。

อีพิจีโนมเป็นกลไกที่ควบคุมการทำงานของยีนแม้ว่าลำดับดีเอ็นเอจะเหมือนกัน ขึ้นอยู่กับประเภทของเซลล์ กลไกนี้เชื่อกันว่ามีส่วนเกี่ยวข้องอย่างลึกซึ้งกับธรรมชาติของมะเร็ง แต่ยังไม่เข้าใจภาพรวมทั้งหมด ทีมวิจัยได้ทำการวิเคราะห์เซลล์มะเร็งในวงกว้างจากผู้ป่วยทั้งหมด 1,563 รายจากญี่ปุ่นและสวีเดน โดยพิจารณาว่าส่วนใดของข้อมูลทางพันธุกรรมอยู่ในสถานะที่สามารถอ่านได้

その結果、AMLは16の特徴的なサブグループサブグループに分けられることが分かりました。グループごとに5年生存率せいぞんりつは12％から85％まで大きく異なり、従来の遺伝子変異に基づく分類よりも正確に予後よごを予測よそくできることが示されました。また、培養した白血病細胞に約250種類の薬剤やくざいを試したところ、グループによって効く薬が違うことも確認されました。

ผลการวิจัยพบว่า AML สามารถแบ่งออกเป็นชนิดย่อยที่มีลักษณะเฉพาะได้ 16 ชนิด อัตราการรอดชีวิตห้าปีในแต่ละกลุ่มแตกต่างกันอย่างมาก ตั้งแต่ 12% ถึง 85% และการพยากรณ์โรคมีความแม่นยำมากกว่าการจำแนกประเภทตามการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมแบบดั้งเดิม นอกจากนี้ เมื่อทำการทดสอบยาประมาณ 250 ชนิดกับเซลล์มะเร็งเม็ดเลือดขาวที่เพาะเลี้ยง ทีมวิจัยยังยืนยันว่ายาดังกล่าวมีประสิทธิผลที่แตกต่างกันไปขึ้นอยู่กับกลุ่ม

一部のグループでは、別の病気である慢性骨髄性白血病の治療薬ちりょうやくが効果を示す可能性かのうせいも見つかりました。京都大学の越智陽太郎助教は「エピゲノムを基に患者を分けることで、それぞれに合った薬の開発かいはつが進む可能性を示せた」と話しています。小川教授も「遺伝子変異だけでは見えなかった白血病の特徴が明らかになった。新薬の発見などにつなげたい」と期待きたいを述べています。

ในบางกลุ่ม มีความเป็นไปได้ที่ยาที่ใช้รักษามะเร็งเม็ดเลือดขาวชนิดไมอีลอยด์เรื้อรัง (โรคอื่น) อาจได้ผล “การแบ่งผู้ป่วยตามอีพิจีโนมแสดงให้เห็นถึงความเป็นไปได้ในการพัฒนายาที่เหมาะกับแต่ละบุคคล” ผู้ช่วยศาสตราจารย์ โอชิ โยทาโร จากมหาวิทยาลัยเกียวโต กล่าว ศาสตราจารย์โอกาวะยังแสดงความคาดหวังของเขาด้วยว่า "ลักษณะของมะเร็งเม็ดเลือดขาวที่ไม่สามารถมองเห็นได้จากการกลายพันธุ์ทางพันธุกรรมเพียงอย่างเดียวนั้นชัดเจนขึ้น เราต้องการเชื่อมโยงสิ่งนี้เข้ากับการค้นพบยาใหม่ๆ"

この研究成果は、白血病が単なる「ゲノムの病気」ではなく、エピゲノムも病態に重要な役割やくわりを果たしていることを大規模な研究で示した点で意義いぎがあります。今後、エピゲノム情報を利用した次世代の精密医療せいみついりょうが進み、患者一人ひとりに最適な治療法ちりょうほうを選べるようになることが期待されています。

ผลการศึกษาครั้งนี้มีความสำคัญตรงที่ได้พิสูจน์ผ่านการวิจัยขนาดใหญ่แล้วว่า มะเร็งเม็ดเลือดขาวไม่ได้เป็นเพียง "โรคของจีโนม" เท่านั้น แต่อีพิจีโนมยังมีบทบาทสำคัญในกลไกของโรคอีกด้วย ในอนาคต คาดว่ายาที่แม่นยำรุ่นต่อไปที่ใช้ข้อมูลอีพิจีโนมจะมีความก้าวหน้า ทำให้สามารถเลือกการรักษาที่เหมาะสมที่สุดสำหรับผู้ป่วยแต่ละรายได้